همانطور که مشاهده میکنید ، با توجه به افزایش نرخ های جهانی روی و سرب ، افزایش نرخ دلار و مالکیت معادن روی پیش بینی میشود شرکت در پایان سال با تعدیل مثبت 10 درصدی مواجه باشد. اما نکته بسیار مهم در مورد این شرکت این میباشد که ، سود شرکت از نظر عملیاتی...

 

 

تاریخچه شرکت

شرکت معادن بافق در تاریخ 16 خرداد ماه سال 1345 به صورت سهامی خاص تاسیس شده . شرکت در تاریخ 1375/12/20 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده است.

فعالیت اصلی شرکت عبارتست از : اکتشاف، استخراج و بهره برداری از معادن بطور اعم، خرد کردن و شستشو و دانه بندی و تغلیظ و تصفیه و  ذوب موادمعدنی در نقاط مناسب کشور و تاسیس کارخانجات مربوطه، تولید پودرهای مواد معدنی و برش سنگهای تزئینی و ایجاد کارخانجات مربوطه، تولید طرحهای اکتشاف و بهره برداری از معادن، تجزیه فیزیکی و شیمیایی موادمعدنی و صنایع وابسته و واردات کلیه اقلام مجاز، صدور سنگها و مواد و فرآورده های معدنی و فروش انواع تولیدات شرکت به هر شکل، انجام کلیه امور بازرگانی و صادرات و واردات و کلیه عملیاتی که بطور مستقیم یا غیرمستقیم با موضوع شرکت ارتباط داشته باشد.

سرمایه و ترکیب سهامداران:

سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 84 میلیون ریال بوده که طی مراحلی به شرح زیر به مبلغ 202500 میلیون ریال افزایش یافته است.

سهامداران:

بررسی صنعت روی جهان :

روی عنصری است شیمیایی با علامت اختصاری Zn که دارای عدد اتمی ۳۰ است. روی فلزی است به رنگ سفید متمایل به آبی که بر اثر رطوبت هوا تیره رنگ می‌شود و در حین احتراق رنگ سبز براقی تولید می‌کند. روی بعد از آهن، آلومینیوم و مس چهارمین فلز مورد استفاده در دنیا می‌باشد. از موارد استفاده روی می‌توان آلیاژهای مختلف از جمله برنج و فولاد گالوانیزه را نام برد. روی برای آبکاری الکتریکی فلزها استفاده می‌شود تا از زنگ زدگی آنها جلوگیری کند.روی در آلیاژهایی نظیر برنج Nickel Silver فلز ماشین تحریر فرمولهای مختلف لحیم نقره آلمانی و.... بکار می‌رود. برنج بخاطر استقامت و مقاومت در برابر زنگ زدگی و خوردگی کاربردهای وسیعی دارد. روی به طور گسترده در صنعت خودرو سازی در Die Casting  استفاده می‌شود. روی لوله‌ای به عنوان قسمتی از محتوی باتری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تولید روی در جهان

در سال 2014 حدود 13.360 هزار تن روی تولید شده است، تولید جهانی روی در سال 2015 نیز برابر با 13.298 هزار تن بوده است که نسبت به سال قبل کاهش 0.5 درصدی داشته است . در سال 2014 قاره آسیا  با تولید حدود 49 درصد روی جهان  در حدود نیمی از تولید جهانی این فلز را به خود اختصاص داده است و پس از آن قاره ی آمریکا  با 26 درصد در رتبه دوم قرار دارد.  اقیانوسیه، اروپا و آفریقا  به ترتیب با 11، 8 و 2 درصد، جایگاه های بعدی را در تولید روی به خود اختصاص داده اند.

 جدول ذیل سهم هر یک از مناطق مختلف جهان از تولید روی را در سال 2014 نشان می دهد.

 

چین به عنوان بزرگترین تولید کننده روی در جهان با تولید 4.900 هزار تن در سال 2015 بیش از یک سوم تولید جهان را  به خود اختصاص داده است در حالیکه تولید چین در سال 2014 به میزان 4.930  تن بوده است.  تولید استرالیا به عنوان دومین تولید کننده برتر جهان به میزان 1.580 هزار تن در سال 2015 بوده است در حالیکه تولید استرالیا در سال 2014 به میزان  1.560 هزار تن بوده است. کشور های پرو و آمریکا نیز به ترتیب با تولید 1.370 و 8.50 هزار تن در جایگاه سوم و چهارم قرار دارند.

 

کاربرد روی در صنایع مختلف:

مهمترین کاربرد روی در صنایع گالوانیزه و به منظور مراقبت از فولاد برای جلوگیری از خوردگی می باشد. همچنین روی برای تولید انواع باتری از قبیل باتری های قلیایی، باتری های روی- کربنی و باتری های روی- هوا کاربر دارد. روی در بسیار از صنایع مختلف از جمله لوازم خانگی، صنعت ساختمان و محصولات برنجی کاربرد وسیع دارد و در مواد شیمیایی به منزله یک عنصر ضروری کاربرد دارد. 

 

روند قیمت روی و پیش بینی بازار روی در سال 2017

قیمت روی در یک سال اخیر  بر حسب دلار بر پوند در شکل ذیل نشان داده شده است.

متوسط قیمت روی  در سال 2016 برابر با 2.085  دلار بوده است.  این در حالی است که در  ابتدای سال 2016 قیمت روی برابر با 1.552  دلار بوده است. قیمت روی از اواخر ژانویه 2016 با تعطیلی  چند معدن چین و  با  تقویت صنعت خودرو در کاهش عرضه نسبت به تقاضا و مازاد تقاضا نسبت به عرضه قیمت روی در مسیر صعودی قرار گرفت و  حتی در 28 نوامبر 2016 به بالاترین قیمت 5 سال اخیر خود یعنی 2.906 دلار رسید. پیش بینی گروه مطالعاتی بین المللی روی و سرب در نوامبر 2016  این است که در سال 2017 تقاضا در اروپا همچون سال های قبل روند ثابتی داشته و در حدود  0.5 درصد رشد داشته باشد. در آمریکا برخلاف سال 2016 که پیشبینی بر کاهش 8.7 درصدی بوده است برای سال 2017 افزایش تقاضا 11.8 درصدی نسبت به سال قبل داشته باشد. طبق پیش بینی ها چین که 50 درصد از روی جهان را مصرف می کند به دلیل سیاست های دولت مبنی بر محدودیت عملی  استفاده از معادن خود تقاضای خود را در سال 2017 افزایش خواهد داد و  رشد اقتصادی جهان باعث خواهد شد تا عرضه روی نسب به  سایر فلزات اساسی کمتر باشد. همچنین تقاضا  فولاد در چین بدلیل فشار دولت بر اجرای پروژه های زیربنایی افزایش خواهد یافت و می تواند تقاضای روی را افزایش دهد. به طور کلی گروه بین المللی مطالعه سرب و روی پسش بینی کرده است تقاضای جهانی روی در سال 2017 نسبت به سال 2016، به میزان 2.1 درصد رشد نمایند در حالیکه در سال 2016 تقاضای جهانی روی نسبت به 2015 رشد 0.6 درصدی داشته است. این نشریه پیش بینی کرده است  کسری عرضه به میزان 248.000 تن در سال 2017 در فلز روی وجود داشته باشد.

جایگاه ایران در صنعت روی جهان

ایران چهارمین تولیدکننده بزرگ ماده معدنی سرب و روی در آسیا بعد از چین، قزاقستان و هند میباشد. همچنین از نظر تولید شمش روی جایگاه ششم و از نظر تولید سرب جایگاه پنجم را در آسیا دارا میباشد . بر طبق گزارشات گروه بین المللی مطالعات سرب و روی مصرف سرانه روی در ایران 1.14 کیلوگرم است که این میزان معادل مصرف سرانه روی در آمریکای جنوبی می باشد. متوسط مصرف سرانه در اروپای غربی5.9 کیلوگرم و در آمریکای شمالی 3.4 کیلوگرم می باشد. در چین متوسط سرانه در حدود 2.5 کیلوگرم می باشد. این مطلب نشان می دهد که ایران دارای پتانسیل قابل ملاحظه ای در جهت افزایش تقاضای روی بخصوص در صنایع گالوانیزاسیون و زیرساخت ها دارد.

تاکنون در ایران بیش از 600 کانسار و نشانه سرب و روی شناخته شده است، ولی تا به حال کار اکتشافی سیستماتیکبرای شناخت غالب آنها صورت نگرفته و روند کانی زائی سرب و روی و ایالت های متالوژی آنها بصورت مطلوب شناسایی نشده است. بیشترین شناخت ما از ذخایر سرب و روی ایران منحصر به کارهای اکتشافی بر روی چندین کانسار )حدود بیست کانسار) است که از جمله آنها می توان به کانسارهای انگوران و آهنگران، لکان کوشک، ایرانکوه، نخلک، - مهدی آباد و دونا اشاره کرد.

در حوزه سرب نیز چشم انداز روشنی درخصوص افزایش تقاضا در ایران وجود دارد. در اروپای غربی متوسط هدف سرانه سال4 کیلوگرم میباشد. در چین متوسط مصرف 1.7 کیلوگرم می باشد. و در هند 0.15 کلیوگرم می باشد. در ایران متوسط سرانه 0.93 کیلوگرم می باشد. باطریهای سرب، اسید مصرفی در اتومبیلها، موتورهای برقی، برق جانشین (UPSدر شبکه کامپیوتر و مخابرات میتواند بازار عمده ای در ایران بوجود آورد.

معدن انگوران

معدن سرب و روی انگوران و کارخانه تولید سرب و روی انگوران در شهرستان ماهنشان استان زنجان ، بزرگ ترین تولید کننده سرب و روی ایران و بزرگ ترین معدن سرب و روی خاورمیانه است. مالک معدن سرب و روی انگوران شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران و کارخانه تولید سرب و روی شرکت کالسیمین است. معدن انگوران  از نظر عیار بالای فلز محتوی، از معادن نادر در جهان است.

معدن مهدی آباد

معدن سرب و روی مهدی آباد در نزدیکی یزد قرار دارد. این معدن با داشتن ذخیره  342 میلیون تنی سرب و روی بزرگترین معدن در نوع خود در جهان به شمار می آید. معدن مهدی آباد یکی از بی نظیرترین معادن سرب و روی در جهان به جهت ذخیره معدنی اکسیده و سولفوره می باشد، که ایجاد کارخانه تولید روی در نزدیکی مهدی آباد گام بزرگی در ارتقاء جایگاه صنعت سرب و روی در ایران خواهد داشت. این معدن، دومین کانسار بزرگ سرب و روی جهان است همچنین معدن مهدی آباد می تواند با تولید حدود  771.120  تن فلز سرب طی 25 سال در بهینه ترین حالت اقتصادی، سهم قابل توجهی در تولید جهانی سرب داشته باشد .

جدول ذیل نام معادن فعال سرب و روی ایران به همراه ذخیره قطعی، ذخیره احتمالی و متوسط عیار هر کدام را نشان می دهد.

 

 

چرخه تولید شمش روی

برای تولید شمش روی ابتدا باید سنگ معدن  طی فرایند کانه آرایی به کنسانتره تبدیل شود و سپس کنسانتره طی چندین مرحله عملیات به شمش تبدیل گردد.

کانه ارایی و تولید کنسانتره روی

مجموعه عملیاتی که بر روی ماده معدنی  پس از استخراج انجام می شود تا آن ماده قابل مصرف شود کانه آرایی نامیده می شود.

مراحل کانه آرایی

مرحله اول: خردایش  سایش

نخستین مرحله عملیات کانه آرایی، آزاد کردن کانی های با ارزش موجود در کانه از کلانی های گانگ است. برای نیل به این هدف کانه را طی یک یا چند مرحله در فرایند های خردایش توسط سنگ شکن ها خرد و در فرایندهای سایش توسط آسیا ها آسیا کرد. در اين مدار ممكن است مواد معدني تا حدود چند ده ميكرون، بسته به ماهيت و چگونگي كاني‌هاي با ارزش، به طور يكنواخت خرد شوند.

مرحله دوم : طبقه بندی و دانه بندی

در این مرحله جداسازی دانه ها بر اساس اندازه آنها که عمدتا از انواع سرندها و هیدروکسینها برای رسیدن به این هدف استفاده می شود، صورت میگیرد.

مرحله سوم: پر عیار کردن

مرحله سوم شامل عملیات پرعیار کردن  یا جداکردن کانی های با ارزش از کانی های گانگ است. این عملیات بر مبنای مشخصات کانی پایه گذاری شده اند و با استفاده از اختلاف خواص فیزیکی، شیمیایی یا شیمی – فیزیکی کانی ها با یکدیگر می توان آنها را جدا کرد.  روش های پرعیار ساز ی معمومل عبارتند از:

  • جدایش ثقلی: شامل هوی مدیا یا واسطه سنگین، جیگ، میز لرزان

روش هوی مدیا: جداسازی به روش واسطه سنگین ( Heavy MEDIA Separation) روشی است که از خاصیت اختلاف چگالی بین کانی مورد نظر و باطله استفاده می کند و به پر عیار سازی کانه مورد نظر می پردازد. در روش واسطه سنگین یک واسطه مانند فروسیلیس یا منیت پالپی،  با چگالی مابین کانه روی ( دارای چگالی بالاتر) و کانیهای باطله (دارای چگالی کمتر ) ترکیب می شود و باعث ته نشینی کانه های روی که دارای چگالی بالاتری نسبت به واسطه می باشند می شود و به این صورت کانه های روی را از باطله با راندمان 70 درصد جدا می نماید. خوراک ورودی به واحد هوی مدیا معمولا دارای عیار 9 تا 10 درصد و محصول خروجی دارای عیار 20 تا 22 درصد روی می باشد.

  • فلوتاسیون: در روش فلوتاسیون ابتدا کانی را طی مراحل خردایش و سایش به میزان مشخصی آسیا کرده و پالپ بدست آمده را درمخازن آماده سازی  با مواد شیمیایی آماده سازی می شوند. در این مرحله کانی موردنظر آبگریز می شود و آمادگی این را دارد تا از محیط آبی فرار کند. پس از این مرحله پالپ آماده سازی شده وارد دستگاه هایی به نام سلول فلوتاسیون می شود. در این دستگاه ها همزمان با مخلوط کردن پالپ حباب هایی در پالپ ایجاد می شود و شرای طرا فراهم می کند که کانی مورد نظر آب گریز شده به حباب های هوا چسبیده و به همراه حباب ها به صورت کف به سطح پالپ بیاید با جمع آوری کف ها کانی مورد نظر پر عیار شده و پس از مرحله آبگیری به کنسانتره تبدیل می گردد.. مواد شیمیایی که برای آماده سازی کانی استفاده می شود شامل:
  1. کلکتور ها: مواد شیمیایی که به کانی اضافه می شوند و خاصیت آبگریزی را در کانه مورد نظر ایجاد می کنند.
  2. کف ساز ها: به منظور ایجاد پایداری کف در فلوتاسیون و جلوگیری از به هم پیوستن حباب های ریز و تشکیل حباب های درشت افزوده می شوند.
  3.  تنظیم کننده ها: نقش تنظیم کننده ها سرعت بخشیدن به اثر کلکتور ها بر روی کانی و یا جلوگیری از اثر آن است و شامل بازداشت کندده ها( از باز داشت کننده ها برای جلوگیری از اثر کردن کلکتور بر روی کانی که نمی خواهیم به صورت  کف از سلول خارج شود، استفاده می شود) و متفرق کننده ها( برای جلوگیری از چسبیدگی دانه های ریز به یکدیگر می شود).

مرحله چهارم: آبگیری

با توجه به اینکه بیشتر روش های آرایش به طریقه تر انجام می شوند، مرحله چهارم عملیات کانه آرایی را می توان شامل عملیات جداکردن فاز  های جامد و مایع از یکدیگر یا به عبارت دیگر آبکش کردن و خشک کردن کنسانتره و باطله دانست که توسط تیکنر، فیلتر و خشک کن ( Dryer) انجام می شود.

 

 فرایند تولید و فروش شرکت :

فرایند تولید و فروش شرکت به این صورت میباشد که سنگ کم عیار را به عنوان مواد اولیه  به صورت کنسانتره روی و سرب تبدیل میکند.

 

بررسی تولید و  فروش شرکت :

کبافق در سال 94 و 95 بین 15.3هزار تن تا 15.7هزار تن کنسانتره روي و بالغ بر 2.1هزار تن کنسانتره سرب تولید کرده است.شرکت مزبور عموما در بخش فروش، یک توزیع نرمال زمانی ندارد به طور مثال در سال 95 طی 9 ماه نخست فقط تولید کرده و هیچ فروشی انجام نداده لذا تا گزارش 9ماهه سودی شناسایی نکرده است.

برای سال 96 شرایط اندکی تغییر کرده است. بهره برداري آزمايشي از کارخانه فلوتاسيون توانسته ظرفیت را افزایش دهد. طبق آنچه شرکت اعلام نموده خط تولید جدید از ابتدای مهر 1396 استارت می خورد.

شرکت بنا دارد امسال از طرح افزایش تولید خود بهره برداری کند. ظرفیت اسمی طرح 12000 تن کنستانتره روی و 3000 تن کنستانتره سرب است که شرکت پیش بینی کرده از نیمه دوم سال بهره برداری از این طرح آغاز خواهد شد و به طور عملی باعث افزایش 1000 تنی کنستانتره سرب و 6000 تنی کنستانتره روی خواهد شد. همچنین تا پایان شهریور شرکت موفق به تولید 9228تن کنستانتره روی و 907 تن کنستانتره سرب شده است. که طبق گزارشات ماهانه شرکت میتواند به پیش بینی خود ار نظر تولید و فروش برسد.

کل فروش شرکت صادراتی است و همین مساله فروش شرکت را متاثر از نرخ دلار و نرخ های جهانی می کند. اخرین پیش بینی شرکت برای سال 96 دلار 3850 تومانی است که پایین تر از نرخ بازار دلار می باشد  و اینکه چندان کاهش قیمتی هم برای دلار از نظر کارشناسان پیش بینی نمی شود. شرکت  نرخ های سرب و روی را به ترتیب 2300 و 3000 پیش بینی کرده است که برای نیمه دوم سال به ترتیب 2700 و 3100 پیش بینی میشود. 

اما مطلب بسیار مهم برای شرکت، تولید مداوم ان میباشد ولی فروش بیشتر در 6 ماهه دوم سال صورت میگیرد به طوری که در عملکرد واقعی 6 ماهه اول سال 95 هیچ فروشی نداشته و حتی زیان هم ساخته است. همین امر میتواند باعث رشد حاشیه سود ناخالص شود. برای پیش بینی سود 96 این شرکت این امر یکی از نکات مهم میباشد. چرا که در سال 96 رشد نرخ دلار در 6 ماهه دوم به اوج خود رسیده و نرخ های جهانی سرب و روی در وضعیت مناسب قرار دارد.

 

نرخ فروش:

از آنجاییکه شرکت معادن بافق درآمد خود را از راه فروش صاداتی کنستانتره روی و سرب تامین میکند لذا نرخ گذاری این دو نوع محصول عامل مهمی در پیشبینی سود این شرکت میباشد. فرمول و نحوه نرخ گذاری این دومحصول شرکت معادن بافق در زیر آورده شده است:

 

 

در زنجیره ارزش تولید شمش روی، تولید کنندگان دو قسم هستند. معدنکار  و ذوبکار . تمام زنجیره ارزش از خاک تا شمش روی بین این دو دسته تقسیم خواهد شد. معدنکاران خاک را به کنستانتره و ذوبکاران هم کنستانتره را به شمش روی تبدیل می کنند.. بهای استحصال به هزینه ذوب کردن سنگ و رسیدن به فلز گفته می شود. این هزینه چه در مورد صنعت مس و چه روی و سرب ، توسط ذوبکاران از معدنکاران گرفته می شود. به طور کلی این هزینه براساس مذاکره بین طرفین تعیین می شود و تغییرات آن به وضوح دست بالا و پایین بودن طرفین مذاکره را نشان می دهد چون با کاهش هزینه استحصال در حقیقت سود بخش معدنکاری افزایش و با افزایش هزینه استحصال سود بخش ذوبکار افزایش می یابد. به عنوان مثال کمبود کنستانتره می تواند باعث دست بالایی بخش معدنکار در مذاکره و در نتیجه کاهش هزینه استحصال شود و یا با افزایش قیمت LME تولید معدنکاران ممکن است که افزایش یابد و همین مطلب دست ذوبکاران را باز بگذارد. این هزینه طی اخرین پیش بینی شرکت به  150 دلار کاهش داده است. در حالی که بر اساس پلتس در تاریخ 25 می 2017، حدود 50 دلار  معامله شده است.

شرکت  طی اخرین پیش بینی خود ، نرخ های جهانی روی و سرب را به ترتیب 3000 و 2300 دلار پیش بینی کرده است.  طبق براورد های جهانی و روند صعودی نرخ ها، پیش بینی میشود نرخ روی در 6 ماهه دوم سال 3100 و نرخ سرب در همین بازه حدود 2700 معامله شود. 

طی مطالب گفته شده ، مفروضات زیر برای سال 96 در نظر گرفته شده است:

 

نرخ روی: 3100دلار

نرخ سرب: 2700 دلار

نرخ دلار 6 ماهه دوم 96: 40000 ریال

هزینه استحصال:150

با توجه به نرخ هایی که شرکت برای روی و سرب و نرخ دلار در نظر گرفته است ، پیش بینی میشود شرکت از نظر مبلغ فروش بالاتر از بودجه ، بتواند پوشش بدهد.

 

بهای تمام شده

همانظور که مشاهده می شود عمده بهای تمام شده از مواد مستقیم نشات می گیرد که خود این قلم از مواد مستقیم ناریه و هزینه های استخراج سنگ نشات می گیرد. همین طور عمده هزینه های استخراج از معدن هم یا از دستمزد نیروی کار و یا از استهلاک می باشد. بخش دیگری از بهای تمام شده هم از دستمزد و سربار بخش فلوتاسیون نشات می گیرد. این شرکت  بر خلاف بیشتر شرکت های فعال در حوزه روی ، بیشتر بهای تمام شده این شرکت از دستمزد و حقوق و همچنین استهلاک تشکیل شده ست. این برای شرکت یک نکته مثبت می باشد و دلیل آن هم حق بهره برداری از معدن است ( در حالی که بیشتر شرکت های دیگر از خاک معدن انگوران به عنوان مواد اولیه استفاده می کنند که قیمت این خاک توسط ایمیدرو تعیین میشود) نکته مثبت دیگر در مورد بهای تمام شده این شرکت  زمانی است که شرکت های دیگر با افزایش نرخ های جهانی با افزایش بهای تمام شده روبرو می شوند این شرکت چندان تحت تاثیر قرار نمی گیرد.

                                                                      

صورت سود و زیان:

 

 

 

در ادامه برای بررسی دقیق تر و همه جانبه سود شرکت ، 2 تحلیل حساسیت اورده شده است که بررسی میشود با تغییر نرخ روی ،نرخ هزینه استحصال و نرخ دلار  چه اثری بر روی سود شرکت گذاشته میشود.

 

نتیجه گیری:

همانطور که مشاهده میکنید ، با توجه به افزایش نرخ های جهانی روی و سرب ، افزایش نرخ دلار و مالکیت معادن روی پیش بینی میشود شرکت در پایان سال با تعدیل مثبت 10 درصدی مواجه باشد. اما نکته بسیار مهم در مورد این شرکت این میباشد که ، سود شرکت از نظر عملیاتی ، با ادامه این روند بسیار ثبات داشته و انتظار میرود شرکت در اینده روند خوبی را از نظر عملیاتی طی کند.

این شرکت در حال حاظر با p/e  حدود  5 ، در حال معامله میباشد . در حالی که p/e گروه حدود 6.7 میباشد . 

 


1396/08/03 11:50
مهمان
میثم رحمتی میثم رحمتی
(تحلیلگر بنیادی)