در مجموع با توجه به شرایط بنیادی خرید و نگه داری سهم با دید میان مدت توصیه میشود......

 تحلیل بنیادی نفت سپاهان (شسپا) 

صنعت روانکار

روانکاري روشی است براي جلوگیري از اصطکاك و سایش سطوح متحرکی که روي یکدیگر قرار می گیرند، کار اصلی روانکاري کاهش میزان اصطکاك بین سطوح متحرك و ثابت است که توسط روانکارها (انواع روغن، گریس و...) امکان پذیر می شود.به طور کلی روانکارها از دو جزء اصلی روغن پایه و مواد افزودنی تشکیل می شوند. شرکت هاي روغن ساز شرکت هایی هستند که روغن خام (لوبکات) را از پالایشگاه هاي نفت خام دریافت کرده و طی فرآیندهاي خاص به روغن نهایی (روغن موتور و صنعتی ) تبدیل میکنند.

روانکارها را در یک نگاه کلی می توان به دو دسته روانکارهاي خودرو و روانکارهاي صنعتی تقسیم بندي کرد:

تولید برش روغنی ( لوبکات ) از نفت خام

تعداد اتم هاي کربن موجود در یک هیدروکربن بسیار با اهمیت است و تغییر در تعداد اتم هاي کربن موجب تغییرات شدید خواص هیدروکربن و در نتیجه کاربرد آن می شود. به همین دلیل است که از پالایش نفت خام که حاوي هیدرو کربن هایی متفاوت از یک کربنه تا بیش از صد کربنه است، فرآورده هایی با ظاهر، خواص و کاربرد کاملا متفاوت به دست می آید.

به طور معمول با انجام پالایش بر روي نفت خام، تنها چند درصد مواد هیدروکربنی با تعداد اتم هاي بین 20 تا 50 به دست می آید، که مناسب براي استفاده به عنوان روانکار هستند. این برش مناسب جهت مصارف روانکاري اصطلاحا برش روغنی یا لوبکات نامیده می شود. در پالایشگاه هاي روغن، عملیات پالایش روي لوبکات انجام شده و ماده اي به نام روغن پایه به عنوان ماده اصلی روغن هاي موتوري صنعتی و گریس از آن به دست میاید.

لوبکات جزء اصلی و ماده اولیه تولید روغن موتور که حدود 85 الی 95 درصد آن را تشکیل می دهد. بقیه مواد حاصل از پالایش نفت خام را عمدتا مواد سبک تر تشکیل می دهند که براي مصارف سوختی مناسب هستند.

در حال حاضر در ایران چهار پالایشگاه نفت پارس، بهران، ایرانول و سپاهان به تولید روغن هاي دست اول از لوبکات حاصل از نفت خام مشغول هستند. تعدادي از روغن هاي موتوري نیز داراي روغن پایه هایی غیر از نفت خام به نام روغن پایه سنتزي هستند.

کلیه روغن هاي پایه که در حال حاضر در ایران تولید می شوند به روشی استخراج با حلال پالایش می شوند و روغن هاي پایه حاصله قرار می گیرند. هنوز هیچ واحدي جهت تولید روغن هاي پایه گروه 2و بالاتر در ایران راه اندازي نشده API جزء گروه 1 طبقه بندي است و تولید کنندگان روانکارها نیاز خود به این روغن هاي پایه را از طریق واردات تامین می نمایند.

خوراک شرکتهای روغن سازی :

1- روغن خام : برش روغنی موجود در نفت خام که تحت عنوان لوبکات از برج تقطیر در خلاء وا حد هاي تقطیر نفت خام استحصال میشود به عنوان خوراك اصلی شر کت هاي تولید کننده روغن محسوب میشود. این فرآورده نزد یک به 90 درصد خوراك این شر کت ها را تشک یل می د هد. قیمت لوب کات در داخل کشور در حال حاضر تابع قیمت نفت کوره می باشد و هر گونه تغییرات قیمتی در نفت کوره مستقیما بر قیمت لوبکات تاثیر می گذارد.

نرخ لوبکات توسط شرکت پخش و پالایش در ابتداي هر ماه اعلام میشود و این نرخ طبق فرمول به شرح ذیل بدست میاید:

شرکت هاي عرضه کننده لوبکات در بورس کالا عبارتند از: شرکت پالایش نفت بندرعباس، شرکت پالایش نفت تبریز ، شرکت پالایش نفت تهران و شرکت پالایش نفت اصفهان.

2-  آیزروسایکل:  محصول فرعی واحدهاي آیزوماکس در پالایشگاه هاي نفت که تحت عنوان آیزوریسایکل توسط شرکت هاي روغن ساز جذب میشود و به عنوان بخشی از خوراك مورد استفاده قرار میگیرد. قیمت آیزوریسایکل تابع قیمت لوبکات میباشد. براي پیش بینی نرخ ایزروسایکل از پیش بینی قیمت لوبکات با توجه به فرمول ذیل استفاده شده است.

 

3- مواد افزودنی: جهت ساخت گریدهاي مختلف روغن موتور و صنعتی ، مواد افزودنی (با توجه به گرید روغن تولیدي) به روغن پایه تولید شده در کارخانجات روغن سازي اضافه میشود. مواد افزودنی فوق به طور کامل وارداتی بوده و عوامل موثر بر آن نرخ ارز و همچنین تحریم هاي بین المللی میباشد.

معرفی شرکت

شرکت نفت سپاهان در سال ۱۳۷۷ توسط صندوق بازنشستگی کارکنان نفت  با هدف ساخت روغنهای پایه و سرمایه اولیه ۶۰۰ میلیارد ریال تأسیس گردید؛ پیش از آن تحت پوشش شرکت ملی نفت ایران و به نام مجتمع کارخانجات روغن سازی پالایشگاه اصفهان در دی ماه ۱۳۷۱ فعالیت خود را آغاز نموده بود، که در راستای سیاست خصوصی سازی صنایع دولتی واگذار و از آن پس به شرکت نفت سپاهان تغییر نام یافت.

با گذشت نزدیک به دو دهه از زمان بهره برداری و ۱۲ سال از زمان تأسیس همچنان در زمینه روانسازی به عنوان بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین پالایشگاه تولید کننده روغن پایه خاورمیانه با ظرفیت تولید بیش از ۴۰۰ هزار تن انواع روغن، در حدود نیمی از توان تولید کشور را تشکیل می‌دهد و در اصل حجم فرآورده‌های آن معادل با کل تولیدات سایر پالایشگاهای روغن ساز در ایران می‌باشد.

طیف گسترده‌ای از فرآورده‌های روانکاری شامل انواع روغن‌های موتوری اعم از بنزینی، دیزلی، گازسوز، روغنهای دنده خودرو، روانکارهای صنعتی، گریس، ضدیخ، پارافین مایع اسلاک واکس، پارافین واکس و روغن پایه، تولیدات نفت سپاهان را تشکیل می‌دهند.
تاریخچه:
گروه شامل  شرکت نفت سپاهان(شرکت اصلی) و شرکت های فرعی آن است.شرکت تصفیه روغن در تاریخ 1378 بصورت  شرکت  سهامی خاص  تاسیس شده  و طی شماره 155078 مورخ  1378 در اداره ثبت شرکتها و مالکیت تهران به ثبت رسید.با توجهبه طولانی شدن  فرآیند  واگذاری  کارخانه روغن سازی  پالایشگاه اصفهان به صندوق های بازنشستگی پس انداز رفاه کارکنان صنعت نفت شرکت تاپایان سال  1380 هیچگونه فعالیتی نداشته و با  تحقق امر  واگذاری از ابتدای سال  1381 فعالیت آن اغاز شده و به  موجب مصوبه مجمع عمومی فوق العاده  صاخبان سهام  مورخ  1381 نام شرکت به شرکت نفت سپاهان (سهامی  خاص) تغییر یافته است.بر اساس مصوبه 1392 مجمع  عمومی فوق العاده  شرکت به سهامی عام تبدیل و درتارخ 1392 در روزنامه  رسمی آگهی کردیده است. در حال  حاضر  شرکت  نفت سپاهان  (سهامی عام)در تاریخ 1392 در سازمان بورس  و اوراق بهادار تهران پذیرفته شده  و در تاریخ 1393 سهام آن در سازمان مزبوربه عموم عرضه شده است.
فعالیت اصلی شرکت دردوره مورد گزارش  شامل تولید و توزیع  روغن پایه، اکستراکت، اسلاک واکس، پارافین واکس، پارفین کایع و طیف  گسترده ای  از فرآورده های روانکاری شامل انواع روغن های موتوری اعم از بنزینی ، دیزلی ، گازسوز، روغن های دنده خودرو، روانکارهای  صنعتی، گریس و ضدیخ بوده است.

فعالیت اصلی شرکتهای فرعی:

1- شرکت صنایع شیمیای آریا سولار: ارائه خدمات انبارداری ، پرکنی و ساخت ظروف به شرکت نفت سپاهان می باشد.
2شرکت  کیمیا اسپیدی قشم:صادرات و واردات و فروش  کالا، قبول  نمایندگی  حمل و نقل  دریایی مرتبط با موضوع  شرکت، انجام هرگونه  سرمایه گذاری ، همچنین  انجام دو نوع  عملیات  قانونی  که فعالیت  شرکت  طی دوره مورد گزارش  شامل  توزیع  انواع  انواع  روغن موتورهای تولید شده  توسط  شرکت اصلی  بوده است.
3-شرکت اوجان شیمی تبریز(سهامی خاص):توزیع  انواع روغن  موتورهای تولید شده  توسط شرکت اصلی  و ارائه  خدمات  پرکنی  به شرکت های گروه بوده  است.
4-شرکت اینترنشنال سولاراویل:حمل و نقل دریایی روغن های صادراتی برای شرکت های اصلی می باشد.
5-شرکت سپیانا اویل: امتزاج و توزیع انواع روغن موتور می باشد.
6-شرکت گلدن دراپ:بازاریابی انواع روغن  موتور  برای شرکت اصلی در منطقه شرق آسیا می باشد.

سرمایه شرکت :

سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 10 میلیون ریال بوده که طی دو مرحله افزایش سرمایه به میزان 1،050،000 میلیون ریال رسیده است.لازم به ذکر است که شرکت برنامه افزایش سرمایه 471 درصدی از محل سود انباشته را دارد که به تصویب هیئت مدیره رسیده است و چند روز دیگر عملیاتی خواهد شد. 

سهامداران شرکت : 

 

تولید :

محصولات تولیدی شرکت به همراه ظرفیت اسمی آنها به صورت جدول زیر میباشد. 

 

لازم به ذکر است که شرکت در صورتهای مالی خود روغن پایه و نهایی را به روانکار و اکستراکت و اسلاک واکس هم به نام محصولات جانبی ثبت میکند.

روغن پایه جهت تولید روغن نهایی، روغن موتور، روغن صنعتی، اکستراکت جهت تولید دوده صنعتی و کارخانجات لاستیک سازي، اسلاك واکس جهت مصرف در کارخانجات تولید پارافین، گریس و ضد یخ محصولات شرکت هاي روغن سازي می باشد. 

سهم شرکت در میان شرکتهای بورسی

براي تولید انواع روغن ابتدا باید اقدام به تولید روغن پایه از روغن خام نمود. در حال حاضر پالایشگاه هاي تولید روغن سپاهان، ایرانول، بهران و نفت پارس تنها شرکت هایی هستند که روغن پایه تولید میکنند. شرکت هاي نفت سپاهان و ایرانول استراتژي اصلی خود را بر تولید و فروش روغن پایه متمرکز کرده اند و شرکت هاي نفت بهران و نفت پارس تولید روغن نهایی را استراتژي اصلی خود قرار داده اند. 

فرآیند تولید شرکت :  

 

مقدار تولید :

جدول زیر مقدار تولید شرکت در 5 سال اخیر به همراه پیش بینی برای 2 سال بعد را آورده است. بر اساس آخرین تفکیک که برای سال 94 میباشد محصولات تولیدی شرکت به شرح زیر است:

روغن پایه 46 درصد               اسلاک واکس 16 درصد

اکستراکت 29 درصد                روغن نهایی 9 درصد 

مقدار فروش :  

نرخ فروش :

نرخ هاي داخلی طبق بررسیهاي انجام شده از سال 93 توسط سازمان حمایت از تولید کننده و مصرف کننده اعلام میشود و نرخ های صادراتی نیز وابسته به قمیت نفت و همچنین عرضه و تقاضای بازار میباشد. در سال 98 کلیه شرکتهای روانکار به طور میانگین 65 درصد افزایش نرخ گرفتند. 

مبلغ فروش :

با توجه به مقدار و نرخ های فروش در جداول بالا مبلغ فروش به شرح زیر است: 

مفروضات :

در مورد قیمت نفت فرض شده است که قیمت در سطح 70 دلار ثابت خواهد بود.

 

بهای تمام شده :  

مواد مستقیم 90 درصد بهاي تمام شده را به خود اختصاص میدهد در این میان نیز لوبکات 90 درصد مواد مستقیم مصرفی را شامل می شود براي پیش بینی مقدارمواد مستقیم مصرفی از نسبت تبدیل مواد مستقیم(لوبکات-آیزروسایکل) به تولید استفاده گردیده است. ضریب مصرف لوبکات براي تولید یک تن روانکار 1,66 و ضریب مصرف آیزروسایکل 0,125 میباشد.  و به ازای هر تن فروش کل محصولات 0.93 لوبکات و 0.08 آیزروسایکل نیاز است. 

ترکیب مواد اولیه و تامین کنندگان آن برای سال مالی 97 به شرح جدول زیر می باشد:   

شرکت نفت سپاهان عمده مواد اولیه (لوبکات) خود را از شرکت پالایشگاه نفت اصفهان دریافت می کند. قیمت این مواد اولیه بر اساس 95درصد قیمت فوب خلیج فارس(البته کالای مشابه) و نرخ مبادله­ای ارز تعیین می شود. مجاورت شرکت با پالایشگاه نفت اصفهان باعث کاهش هزینه های تولیدی شرکت گردیده است.

نرخ مواد مصرفی :

طبق گزارش تفسیری شرکت اعلام کرده است هر تن لوبکات را 4.5 میلیون تومان به طور ثابت  از پالایشگاه ها خریداری خواهد کرد. نرخ آیزروسایکل هم 30 درصد بالاتر از لوبکات میباشد.

مبلغ مواد مصرفی با توجه به نرخ و مقدار مواد به شرح جدول زیر است: 

سربار ساخت :

عمده سربار شامل انرژی و دستمزد غیر مستقیم میباشد. 

بهای تمام شده کالای فروش رفته :  

 

هزینه فروش ،اداری و عمومی:

این هزینه ها با توجه به تورم موجود در مفروضات رشد داده شده است. 

سود دریافتی از سرمایه گذاری در پالایشگاه اصفهان :

شرکت سود بانکی هم سالانه دریافت میکند که به همراه سود دریافتی از پالایشگاه اصفهان در سرفصل اقلان غیر عملیاتی می آید. 

صورت سود و زیان :  

 

ارزشگذاری :   

در ارزشگذاری که برای شرکت انجام دادیم به سود 875 تومانی برای سال 98 رسیدیم که البته این مقدار سود محافظه کارانه دیده شده است و احتمالا تا 1000 تومان هم توانایی رشد داشته باشد.

شرکت معمولا 60 درصد سود را پرداخت میکند که با قیمت فعلی ( 4300 تومان)  ضریب قیمت به درآمد 4.2  دارد که رقم خوبی محسوب میشود. و چنانچه با ضریب 5 این سهم را قیمت گذاری کنیم ارزش هر سهم 5 هزار تومان خواهد بود که 16 درصد بالاتر از قیمت فعلی میباشد.

ضمن اینکه باید توجه کرد شرکت بعد از افزایش سرمایه احتمالا رشد خوبی را انجام خواهد داد و ارزنده تر خواهد شد. دریافت سود تقسیمی هم از دیگر علل ارزنده بودن این سهم میتواند باشد.

خلاصه و نتیجه گیری :

شرکت نفت سپاهان  به عنوان بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین پالایشگاه تولید کننده روغن پایه خاورمیانه با ظرفیت تولید بیش از ۴۰۰ هزار تن انواع روغن، در حدود نیمی از توان تولید کشور را تشکیل می‌دهد و در اصل حجم فرآورده‌های آن معادل با کل تولیدات سایر پالایشگاهای روغن ساز در ایران می‌باشد. طیف گسترده‌ای از فرآورده‌های روانکاری شامل انواع روغن‌های موتوری اعم از بنزینی، دیزلی، گازسوز، روغنهای دنده خودرو، روانکارهای صنعتی، گریس، ضدیخ، پارافین مایع اسلاک واکس، پارافین واکس و روغن پایه، تولیدات نفت سپاهان را تشکیل می‌دهند.

به لحاظ مقداری حدود 70 درصد محصولات شرکت صادراتی می باشد که بخش اصلی آن مربوط به روغن پایه می باشد . محصولات اصلی شرکت به 4 دسته روغن نهایی  ، روغن پایه ، اکستراکت و اسلاک واکس می باشد . از طرفی شرکت تولید محصولاتی مانند ضدیخ و گریس را نیز انجام می دهد .

در مجموع با توجه به شرایط بنیادی خرید و نگه داری سهم با دید میان مدت توصیه میشود. 

 


1398/03/20 11:22
مهمان
مجید مهرعلی مجید مهرعلی
(تحلیلگر)